5

IFHTP


Leave a comment

Chuyện học toán

Có một số vị làm trong cái ngành nghiên cứu cao siêu này tự đắc, rằng một ngày họ chỉ thực sự làm việc khoảng 4-5 tiếng. Vì thực ra, qua cái ngưỡng đó thì não họ cũng hết tải nổi, thế là bỏ thời gian đi bộ, daỵ học, chấm bài, luyên thuyên, và dành quan tâm cho gia đình.

Mình chẳng dám bằng họ, và chưa kể là sau gần 2 năm, có lẽ đây là khoảng thời gian duy nhất mà mình thực sự cảm thấy mình đang phải học một thứ khó. Giấy chồng lên giấy, chữ và kí tự nhiều hơn số, và luẩn quẩn những phương cách tấn công vấn đề. Chẳng có cái gì ở giữa sự đúng và sai, trong khi nếu như mình viết, mọi thứ đều có ý nghĩa, mình chỉ biểu đạt những dòng suy nghĩ kì bí lên giấy trắng mực đen, một thứ khía cạnh của suy nghĩ, và mọi thứ được viết ra đều vừa đúng-vừa sai, thì trong cái thế giới của các thứ logic này, chỉ có cách tấn công nào thuận, và cách nào không.

Vậy mà, thầy vẫn bảo, thầy thà đọc các bạn viết chữ cho các chứng minh, hơn là dùng biểu tượng (khô khan). Trong các cách tấn công, cũng có cái được gọi là đẹp, vì gọn ghẽ, và dễ hiểu, và có những thứ rất lằng nhằng và xấu xí, còn bị gọi là brute-force. Và thế là làm mình tự hỏi, sự quen thân của mình với những dòng chữ liệu có giúp mình đi được vào thế giới không-chữ kia đến mức nào.

Hàng ngày, mình cũng mất vài tiếng để cặm cụi khám phá. Đến tối, thường mình sẽ ngồi thừ ra vài tiếng, vì thực sự không còn khả năng tập trung nữa. Cảm giác này không phải mới, và mình thực sự thích nó hồi còn bé, khi định kì lại có vài buổi/ kì thi làm những thứ khó. Nhưng ở mức độ hằng ngày, nó không khác gì việc mình phải tập thể dục đều đặn. Mình chỉ có thể hy vọng là như thể dục, mình sẽ khoẻ lên, và chịu được những thứ nặng hơn.

Toán người lớn cũng khác toán trẻ con nữa. Dù ở mức độ này, mình nghĩ là nó cũng giống, ít nhất ở chỗ nó đang quá sơ đẳng, đến mức làm cái gì cũng sẽ có câu trả lời, và chưa phải ở cái mức, anh “không biết là anh không biết”, ê hê hê. Nhưng sự khác biệt thấy rõ, từ cả bây giờ, là mọi thứ đòi hỏi chặt chẽ hơn, tỉ mẩn hơn, rõ ràng hơn, và sơ đẳng hơn. Những thứ được cho là đúng, vì cảm giác của mình là đúng, thì vẫn phải được chứng minh là đúng, và thường là qua những ngóc ngách cũng khá là thông minh và sáng tạo.

Và mình nghĩ cái quan trọng hơn, là toán người lớn thì mang tính xây dựng, còn toán trẻ con mang tính mổ xẻ. Khi bé, khả năng thấu hiểu chưa cao, ngừoi ta dạy công cụ tính nhanh, làm mẹo, giải đố những thứ hiện hữu. Khi già hơn, người học hiểu tính năng và công dụng của công cụ, và học thêm về cả cái thế giới đứng đằng sau công cụ.

Nhưng kể cả giới người lớn cũng chia ra hai kiểu, người xây dựng “theory builder”, và người giải đố, “problem solver”. Dĩ nhiên đây chỉ là một người lớn nghĩ ngợi về thế giới người lớn. Và đồ rằng, ai cũng sẽ thấy cả hai phong cách là cần thiết, và có lẽ môt đứa vốn lớn lên ở cái đất nước thích học gạo, gà nòi để khoe mẽ và so sánh, thì việc học xây dựng những thứ đồ sộ và quy củ như một liệu pháp cân bằng lại. Hoặc mình đang chỉ nhìn thấy sự xây dựng, dù cả hai thứ đều hiện hữu.

Xây dựng thì khác giải quyết vấn đề. Có một sự tự do nhất định trong việc đưa ra các cấu trúc mới, một sự tổng quát, và xu hướng tổng quát hoá. Tổng quát hoá, vì một căn nhà có thể chứa nhiều người, với nhiều mục đích cụ thể khác nhau. Xây một để giải quyết mười thứ, dù đôi khi để giải quyết một thứ rất khó thì có lẽ phải thông minh và đi qua vài cái nhà khác nhau.

Già rồi, mình không còn có cảm giác hơn thua của lúc trẻ. Khi được làm người lớn làm toán, mình chỉ quan tâm mình có chiêm nghiệm được mọi thứ cho mình, và đưa đẩy những sự liên hệ đến một cái đích, một sự vỡ oà, một cảm giác vui vẻ lâng lâng. Và mình bắt đầu vui thú với những thứ cỏn con hơn – nhìn quyển vở mòn hết giấy chỉ sau một tuần, và nhìn đống giấy viết ngay ngắn, dập ghim, nhét vào túi. Hoặc một dòng khen từ người đi trước, vì trong cái thế giới cô đơn này, chỉ việc được chấm bài và nhận xét cũng không khác gì kết nối, giữa những người du hành trên những không gian không hiện hữu.

Nhưng có lẽ, mình đang luyên thuyên và trì hoãn quá lâu rồi.

 

 

Advertisements


Leave a comment

dậm chân

 

Mọi thứ rồi sẽ quay lại, và chẳng có gì là mất đi.

Một người đến với tôi, tôi chạy mất dép sau một thời gian dài, nhưng dây nối giữa tôi và người đó cứ bóp nghẹt chúng tôi lại, và tôi thì cứ nguỵ biện sự cắt dây của mình bằng những lời nói ngọt ngào, trong khi câu trả lời đơn giản nhất là: dây ở đây, còn phải cắt thì còn cứng nhắc và đen tối và níu kéo.

Mọi thứ rồi sẽ quay lại, và chẳng có gì là mất đi.

Steve Jobs gọi cái này là connecting the dots–từ một sự thư pháp (thực ra là học về font chữ đẹp), làm anh nghĩ về design, và sau này quả táo bán được những quả táo cũng vì sự bám riết design này. Và muôn vàn những thứ khác. Stevie Jobsie đã nhìn thấy sự kết nối của cuộc đời mình trong bài diễn văn đó, nhưng sự kết nối đó vẫn chưa được hoàn thiện, và ông ta chết vì ung thư, căn bệnh của những sự chối bỏ bản thân.

Một người mẹ của một tâm hồn ngọt ngào tôi từng biết cũng chết vì ung thư. Cô sống cả một cuộc đời theo gót lề thói của xã hội, tình yêu của cô bị bóp méo, cô lấy một người đàn ông như để trả nợ, nét nông nổi và tích tịch tình tang của cô chỉ còn thoát ra qua nét mặt, qua vạt màu trên váy áo cô mang đi làm, và chiếc album ảnh với những lời tựa cô tự tay viết đầy dí dỏm. Xã hội bóp nghẹt cô, những con người vô minh trong gia đình cô hầu hạ bóp nghẹt cô, và theo họ, cô bóp nghẹt cô con gái đầy những nét nhạy cảm của mình hồi trẻ. Khi đổ bệnh, cô chán bản thân, và cô cũng không còn muốn đối mặt với cơn đau, hiện thân của sự chối bỏ ấy nữa. Cô chọn ăn những đồ ăn không tốt cho cơ thể, theo thói quen cũ. Cô đua theo thuốc thang, cô đòi hỏi những thứ quen thuộc. Cô ra đi nhẹ nhàng, nhưng những người ở lại day dứt, không tha thứ được cho mình. Một bi kịch, từ một người mẹ không đủ dũng cảm để yêu, đến cô con gái thiếu tình yêu và sống đầy tình cảm, nhưng bóp nghẹt những thứ cảm tình của vũ trụ.

Mọi thứ rồi sẽ quay trở về, và không có gì là mất đi hoàn toàn.

Những thứ tôi từng bỏ ngang, và sẽ bỏ ngang, và đã bỏ ngang: tôi cảm thấy, nhìn thấy, nghe thấy chúng quay lại. Đôi khi, tôi thấy tự tin vô cùng tận, dù theo những lối mòn cũ tôi không xứng đáng với sự tự tin này. Như thể có một bàn tay vô hình nâng tôi theo từng cơn gió, đẩy tôi theo những ngút ngàn của cảm xúc, của đường đi thai nghén, của những lớp người đến rồi đi.

Gần đây tôi lại quay lại xem tử vi nhiều, dù tôi đã từng khinh khi những sự bói toán này, coi chúng như thứ trò chơi đi kèm theo sự học thiền của mình. Nhưng tôi thích tử vi vì nó cho tôi khả năng sáng tạo vô cùng tận–dù cũng chỉ để đi đến một cái đích, một cái góp nhặt, một cái kết luận. Tôi dần dần tách ra khỏi những câu chữ của sách vở, hoặc chỉ coi chúng là gợi ý, hoặc một sự vô minh của người xưa cũ cần được làm sáng tỏ. Tôi tách ra khỏi những con người đã rung chuông suy nghĩ của tôi về những thứ số mệnh và sứ mệnh này, và tôi cứ xoay vòng vòng và hình dung. Không giống như chiêm tinh (nhưng có lẽ cũng giống), lá số tử vi của ai thì cũng có bằng đấy các vì tinh tú, chỉ khác nhau ở chỗ vị trí. Vậy theo một cách nào đó, cuộc đời của ai cũng có những sự đủ đầy và những sự thiếu hụt, rằng có chăng những người đau khổ chỉ là những người chạy theo những chuẩn mực về đủ đầy và thiếu hụt của xã hội, mà quên mất sự tĩnh lặng và thanh đạm của sự sống. Tôi đến với tử vi, đầu tiên là vì sợ hãi, rồi sau đó là tức giận, với sự khờ dại của đám người ham công danh, tiền bạc, địa vị, rồi sau đó là với tinh thần học hỏi và khám phá–vì tôi tin, hoặc muốn tin rằng tất cả mọi người đều sinh ra bình đẳng, đều có khả năng lựa chọn, đều có thể tự do hướng tâm mình đến một cái gì đó.

Mọi thứ rồi sẽ về, không có gì mất.

Đôi khi tôi quên mất những thứ tôi đã vứt đi. Khi chúng quay lại, tôi bất ngờ, tôi quỵ, tôi quyến luyến, và tôi yêu như thể chưa được yêu. Nhưng có lẽ, đây là điều tốt–tuy rằng được nhớ lại, theo một cách nào đó, còn tốt gấp bội phần.

Hẹn gặp lại những người bạn mới, và những chân trời mới.

mùng 3, tháng 8, 2017

 


Leave a comment

Mưa không còn trút xuống ào ạt.

Những hạt mưa, những cơn mưa giờ trốn trong không khí. Không khí nặng như chì, mỗi một hơi thở của người ở đây nặng nề, và vì thế, toan tính, phép tắc, hài hước, duyên dáng, cẩn ngôn, cẩn trọng, cẩn thận, như làn gió nhẹ thổi qua những khe nước, như cái vỗ nhẹ, tiếng mẹ ru còn ngủ, tiếng người dồn dập suy nghĩ, tiếng quan liêu, tiếng chính trị, tiếng tự hào cổ kính, tiếng tự hào tri thức, tiếng ngôn từ, tiếng ngôn ngữ, tiếng nước.

Hồ-Lớn giờ không còn xanh, mà hoá thành một mảng trắng hếu, hoà mình với màu trắng của bầu trời. Những đất và nước lơ lửng giữa bầu không khí nặng trĩu. Cá thì đã chết, và con người ta ngồi vất vưởng, chạy nhảy vất vưởng, cười đùa ôm ấp hôn hít vất vưởng chờ ngày thành phố chết. Cây đã bớt xanh, để dành cho những đùn đẩy của khói và bụi của một âm mưu khủng khiếp từ đất nước phía Bắc, của thiên nhiên-đã-không-còn-là-thiên nhiên. Những mái chùa và đền đứng lừng lững, những chai nước La Vie rỗng tuếch tuôn theo từng dòng qua những đền chùa. Con người ta ngập trong vỏ nước. Sự linh thiêng không đền đáp được cho cái chết không chính thức của thiên nhiên và những sinh vật sống, của sự sống linh thiêng. Buổi chiều sợ con kiến, con gián, con thạch sùng, chuột, và giết chúng trong ghê tởm và sợ hãi, rồi sáng hôm sau đi trẩy hội, đi cầu nguyện, đi lễ bãi, đi ôm ấp thành phố trong những dòng vỏ nước ào ạt qua các góc cạnh của cỏ, cây, và những tường đá cổ kính. Rách. Róc rách. Con người thật không hoàn hảo, từng lớp từng lớp niềm tin và hy vọng và nhớ nhung những đấng cứu thế đến chinh phạt đất đai và dạy dỗ về kinh tế. Niềm tin chỉ như ngọn nến vụt tắt giữa những cơn mưa nhẹ trong từng mét khối không khí, một sự bất mãn, một sự thay đổi, bù đắp sợ hãi và kinh sợ những khác biệt bằng tình yêu, tình yêu hời hợt, kì vọng hời hợt. Người đàn ông không được làm đàn ông, che giấu sự dũng mãnh và tự tin đằng sau hèn hạ của gia trưởng, của rượu bia, của những cơn nhớ nhung từng lũ người đến cướp, hiếp, và giết những người xưa cũ. Sự giết chóc bắt đầu từ thù hằn. Sự thù hằn bắt đầu từ tình yêu, không được đền đáp, không được diễn đạt, không được tiếp nhận bởi những người kẻ ẩn nấp sau mác dán, đàn-ông, đàn-bà.

Ngày mai, đừng ai làm đàn ông ở cái đất nước này nữa. Nhưng thực ra, đừng ai làm đàn bà. Hãy làm con người, con người không hoàn hảo, nhưng hoàn hảo trong từng sự không hoàn hảo. Hãy làm cơn mưa, trút xuống ào ạt ở phía dưới, và vỗ nhẹ lên vai em gái ở phía trên, và hú hét giữa những đất và gió ở những chỗ chỉ có đất, và gió, và một chút màu xanh diệp lục.

Mưa vẫn phải làm việc của mưa, dù to dù bé.

 

 

 

 


1 Comment

blueprint: Writing

On Intertextuality: Many have spoken about how writers are inspired by other writers, and traces can be found in the words, between the lines, blah blah blah. Take a further step: when you write, you are not writing, but you are co-writing with many forces: the voices in your head, the voices of the dead, the voices outside of your head. You are a channeler, but you are also just a writer who should not take too much ownership of their own writing.

On Finding One’s Own Voice: This is childish. Want to find your own voice? Write like you talk. The nuance, however, is that you talking to yourself, inside your head, is not the same as you talking to others. Here you are free to choose.

When not taking ownership over the way you write, and not trying hard to find your voice, things come more easily: words that are not readily available, that you have to “look up”. Google is not so artificial, it is your body and your thoughts that are quite possibly just conjurations and illusions your mind is telling you to believe in. Everything is actually just neurons and currents running through the nodes.

Things don’t come very easily either. This is what the people with the luxury of the self-label “writer” call “writer’s block”. This blockade you have no ownership over. Leave the block to be eternally blocked, or mercurially unblocked, i.e. leave it all to fate. But your resistance to fate is also part of fate.

Things don’t come very easily. But the more you wave goodbye to artificialities in your prose, the more easily blocks appear, and the sooner you can say goodbye to them.

When you cannot write, read. And always read before you write. Or better yet, write in your head, and read aloud the writings inside your head, onto your paper.

The above is not nonsense: reading is also writing your own reflections of the static useless words of another soul.

Indeed, everything written by others is useless. In fact, your writing is the most useless of them all, for they are just echoes of the voices that aren’t always yours. Forget these voices. Meaning only arise from mindful acceptance of the meaningless.

 

 

 


Leave a comment

Choice

of course I chose to be this way, freedom after all freedoms

I chose to walk away, and weave remembrance into my ways

I chose to live for my own, but not: these ashes will come out of my bones

Once a man mentioned Atlantis, and so entranced I was

but Atlantis was never my world,  I chose to live in the man’s worlds

but Atlantis was never in my world, I am from Lemuria, and the Sun,

and Promethean Fire

I chose to live in Atlantis, the delusions so real you forget the Biblical verses

I choose to be among trees, and creatures so fresh out of their spirit

and not voices, words, languages that may tear us apart

I chose not these men and women so out of touch they start laughing

-sarcasms that birth not humor, but deaths- No,

I choose to live, and not living.

I chose to love myself, and love something so pristine, crystal-pure

that I will never know the true taste of love.

but alas this is my choice,

and now, your choice, to be more than me, more than us


Leave a comment

Chuyện đọc

Từ khoảng 16-19 tuổi, mình có cảm giác rằng thời gian không có nhiều, nên tốt nhất là hãy bỏ ngày tháng ngồi đọc và chỉ đọc những quyển sách đồ sộ nhất, một kiểu “tinh tuý của thế giới” phải nhai cho bằng hết trước. Cho đến bây giờ, mình vẫn vô thức hướng đến điều ấy, những quyển sách hấp dẫn mình thì cần phải dày, và đủ nhiều người đọc nhưng cũng đủ ít người đọc để mình cảm thấy chúng quan trọng. Sách “giải trí”? Lịch sử và tiểu sử.

Sách đọc phải khó, mà khó thì tất nhiên sẽ… ẩu, nên mình nghĩ mình cũng không bới được nhiều giá trị lắm trong thời gian này. Mình vốn biết có nhiều kiểu cách đọc, cho những loại kiểu cách tài liệu, nhưng mình quá lười, và sách dường như là một thứ để nhặt theo giữa những lúc ngồi chờ bus hoặc vất vưởng đi du lịch theo nghĩa vụ gia đình hơn là một công cụ rèn luyện nghiêm túc.

Sau này, chính xác là đến bây giờ, mình có một thái độ bớt khắt khe hơn với chuyện đọc. Lại chuyện duyên số ấy mà, rằng sách rơi vào tay mình, rằng mình đọc được đoạn nào trong trạng thái tập trung, rằng mình thấu hiểu và nhớ dai một chi tiết nào đó, nó không nằm trong khả năng của mình, hay khả năng của sách, hay cách tiếp cận: đó là chuyện của thời gian, và những khoảnh khắc ấy va với nhau. Mình-đọc sách không phải là mình, mình-quan sát-mình-đọc sách mới may ra là mình. Hay là chưa đủ?

Tạm biệt Thomas Mann và impostor syndrome. Nhưng mình sẽ không bao giờ quên, và luôn mơ ước đọc lại Glass Bead Game của Hesse, và thật khó có gì gây ấn tượng hơn cho mình bằng những đoạn văn nhảy choi choi của Gunter Grass (sau khi đã được viết lại sang tiếng Anh) trong The Tin Drum.

Ôi, tuổi trẻ (hơn hiện tại)!

Tiện thể, mình sẽ lôi ra vài quyển đồ sộ mà mình vẫn muốn đọc:

  • Godel, Escher, Bach: An Eternal Golden Braid – Doug Hofstadter
  • Dog Years – Gunter Grass
  • Infinite Jest – David Foster Wallace
  • The Name of The Rose – Umberto Eco
  • Negative Dialectics – T Ardono
  • Doctor Zhivago – Boris Pasternak
  • Deng Xiaoping and the Transformation of China – Ezra Vogel
  • Kinh Dịch
  • A Treatise on Cosmic Fire – Alice Bailey
  • Tam Quốc Diễn Nghĩa – LQT
  • Phong Thần Diễn Nghĩa

Lảm nhảm quá nhỉ, rồi lại nhảy sang một chủ đề khác. Mình nghĩ những quyển sách đồ sộ còn thực sự có hấp dẫn với mình vì chúng đều cố gắng xây dựng lại trật tự thế giới/ một mô hình nhận thức về thế giới qua câu chữ. Bất kể thể loại: tâm linh hay khoa học.

(Nhưng nói thế thì cũng buồn cười, “sách khoa học” thực ra là sách đại chúng cho khoa học, còn khoa học sống nằm trong đống tạp chí nghiên cứu và những quyển sách giáo khoa không ai đọc hết kia kìa. Và có lẽ chúng cũng không nằm trong đó nữa.)

((Nhưng nói thế thế thì cũng hơi kì cục, vì “sách tâm linh” cũng na ná vậy. Người “ở trên cao” thì không vướng bận với câu chữ, định hình, thế giới quan của những quyển sách lớn, của những giáo phái lớn))

((( Kì cục nhất, là chuyên phân biệt tâm linh và khoa học )))

Chuyện đọc cũng thật kì diệu, nhỉ. Cái hay ho nhất của việc đọc sách không xảy ra trên quyển sách, nó vo ve trong đầu bạn, hoặc ở một không gian nào đó biệt lập khỏi thế giới vật lí. Những bảng chỉ dẫn vô tận, đưa người ta đến những va vấp vượt qua sự phiến diện.

Nhưng nôm na lại, nói thật là mình thích đọc sách dày, vì mình lười thực sự học và hiểu về thế giới (theo cách của mình). Có một sự trốn chạy không hề nhỏ. Nhưng bên cạnh sự trốn chạy? Ham muốn được kết nối, được tìm hiểu sự thật, được không đánh mất mình trong những facebook và trào lưu và những sự thái quá, cảm giác thành công khi hoàn thành một chuyến vật lộn với chữ.

Nhưng cảm giác thành công thì cũng bớt đi rồi, vì khái niệm về ý nghĩa và đọc-hiểu của mình không còn vững chãi nữa. Rồi sẽ chẳng còn ai nhớ mình đã đọc cái gì.

Nhưng cũng chẳng có ai đếm mình đã bước được bao nhiêu bước chân, cho cả cuộc đời. Rồi cuộc đời vẫn sẽ kéo chân ta đi.

Ít nhất, dạo này mình lại thích đọc và sẵn sàng đọc sách trở lại. Duyên số.


Leave a comment

tặng ai vướng mắc chữ nghĩa

Nhân chuyến thăm facebook của HTN
– tâm linh, không phải, là, tâm, linh. nên, đừng bắt nạt người khác vì vô tâm.
– đừng, nói, con đường tu tập nào cũng, đến đích. vì, con đường nào, cũng, tập, tu, đích, đến. hoặc không có con đường. và cả hai. Thậm chí, đừng có nhắc đến từ tu tập nữa, đừng làm con nghiện. 
– hãy để cho thầy tu dạy ta quét nhà trơn tru. để cho con chiên tạc tượng thánh, và tô màu nước. Để cho người nói về tâm linh quên đi tâm linh. Đừng ăn vạ về những thứ nhảm nhít này nữa. Vì thực ra, tôi biết thừa, sự bị bỏ rơi một cá nhân đã phát tướng thành thịt, mỡ, và những tấn chữ siêu nhưng không cao kia.