5

IFHTP


Leave a comment

Mưa không còn trút xuống ào ạt.

Những hạt mưa, những cơn mưa giờ trốn trong không khí. Không khí nặng như chì, mỗi một hơi thở của người ở đây nặng nề, và vì thế, toan tính, phép tắc, hài hước, duyên dáng, cẩn ngôn, cẩn trọng, cẩn thận, như làn gió nhẹ thổi qua những khe nước, như cái vỗ nhẹ, tiếng mẹ ru còn ngủ, tiếng người dồn dập suy nghĩ, tiếng quan liêu, tiếng chính trị, tiếng tự hào cổ kính, tiếng tự hào tri thức, tiếng ngôn từ, tiếng ngôn ngữ, tiếng nước.

Hồ-Lớn giờ không còn xanh, mà hoá thành một mảng trắng hếu, hoà mình với màu trắng của bầu trời. Những đất và nước lơ lửng giữa bầu không khí nặng trĩu. Cá thì đã chết, và con người ta ngồi vất vưởng, chạy nhảy vất vưởng, cười đùa ôm ấp hôn hít vất vưởng chờ ngày thành phố chết. Cây đã bớt xanh, để dành cho những đùn đẩy của khói và bụi của một âm mưu khủng khiếp từ đất nước phía Bắc, của thiên nhiên-đã-không-còn-là-thiên nhiên. Những mái chùa và đền đứng lừng lững, những chai nước La Vie rỗng tuếch tuôn theo từng dòng qua những đền chùa. Con người ta ngập trong vỏ nước. Sự linh thiêng không đền đáp được cho cái chết không chính thức của thiên nhiên và những sinh vật sống, của sự sống linh thiêng. Buổi chiều sợ con kiến, con gián, con thạch sùng, chuột, và giết chúng trong ghê tởm và sợ hãi, rồi sáng hôm sau đi trẩy hội, đi cầu nguyện, đi lễ bãi, đi ôm ấp thành phố trong những dòng vỏ nước ào ạt qua các góc cạnh của cỏ, cây, và những tường đá cổ kính. Rách. Róc rách. Con người thật không hoàn hảo, từng lớp từng lớp niềm tin và hy vọng và nhớ nhung những đấng cứu thế đến chinh phạt đất đai và dạy dỗ về kinh tế. Niềm tin chỉ như ngọn nến vụt tắt giữa những cơn mưa nhẹ trong từng mét khối không khí, một sự bất mãn, một sự thay đổi, bù đắp sợ hãi và kinh sợ những khác biệt bằng tình yêu, tình yêu hời hợt, kì vọng hời hợt. Người đàn ông không được làm đàn ông, che giấu sự dũng mãnh và tự tin đằng sau hèn hạ của gia trưởng, của rượu bia, của những cơn nhớ nhung từng lũ người đến cướp, hiếp, và giết những người xưa cũ. Sự giết chóc bắt đầu từ thù hằn. Sự thù hằn bắt đầu từ tình yêu, không được đền đáp, không được diễn đạt, không được tiếp nhận bởi những người kẻ ẩn nấp sau mác dán, đàn-ông, đàn-bà.

Ngày mai, đừng ai làm đàn ông ở cái đất nước này nữa. Nhưng thực ra, đừng ai làm đàn bà. Hãy làm con người, con người không hoàn hảo, nhưng hoàn hảo trong từng sự không hoàn hảo. Hãy làm cơn mưa, trút xuống ào ạt ở phía dưới, và vỗ nhẹ lên vai em gái ở phía trên, và hú hét giữa những đất và gió ở những chỗ chỉ có đất, và gió, và một chút màu xanh diệp lục.

Mưa vẫn phải làm việc của mưa, dù to dù bé.

 

 

 

 

Advertisements


1 Comment

blueprint: Writing

On Intertextuality: Many have spoken about how writers are inspired by other writers, and traces can be found in the words, between the lines, blah blah blah. Take a further step: when you write, you are not writing, but you are co-writing with many forces: the voices in your head, the voices of the dead, the voices outside of your head. You are a channeler, but you are also just a writer who should not take too much ownership of their own writing.

On Finding One’s Own Voice: This is childish. Want to find your own voice? Write like you talk. The nuance, however, is that you talking to yourself, inside your head, is not the same as you talking to others. Here you are free to choose.

When not taking ownership over the way you write, and not trying hard to find your voice, things come more easily: words that are not readily available, that you have to “look up”. Google is not so artificial, it is your body and your thoughts that are quite possibly just conjurations and illusions your mind is telling you to believe in. Everything is actually just neurons and currents running through the nodes.

Things don’t come very easily either. This is what the people with the luxury of the self-label “writer” call “writer’s block”. This blockade you have no ownership over. Leave the block to be eternally blocked, or mercurially unblocked, i.e. leave it all to fate. But your resistance to fate is also part of fate.

Things don’t come very easily. But the more you wave goodbye to artificialities in your prose, the more easily blocks appear, and the sooner you can say goodbye to them.

When you cannot write, read. And always read before you write. Or better yet, write in your head, and read aloud the writings inside your head, onto your paper.

The above is not nonsense: reading is also writing your own reflections of the static useless words of another soul.

Indeed, everything written by others is useless. In fact, your writing is the most useless of them all, for they are just echoes of the voices that aren’t always yours. Forget these voices. Meaning only arise from mindful acceptance of the meaningless.

 

 

 


Leave a comment

zen: những màu sắc #1

Follow up bài zen, mình sẽ chia sẻ quá trình va chạm với thiền của mình.

Bài viết này nằm trong thư mục draft trên wordpress có lẽ cũng gần nửa năm rồi, nhưng mình chưa bao giờ cảm thấy đủ sức để viết hết nó. Mình cũng có cảm giác khi mình viết xong bài này thì hành trình của mình sẽ sang một trang mới–liệu có phải vì vậy nên mình còn chần chừ?

1.Những thí nghiệm đầu tiên

Vào khoảng vài năm trước, mình được giới thiệu với Spirit Science. Ngoài một bộ phim dài có mùi thuyết âm mưu, nó cũng đi qua một dải các trò tâm linh mà các bạn phương Tây vẫn làm. Tuy không xem hết channel (nổi) nhưng mình cũng đã bắt đầu dần dần có hứng thú với các khái niệm và mường tượng–trong đó đã xem và làm theo các chỉ dẫn về thiền trong cái clip này. Sau này, về cơ bản, lúc nào rảnh mình ngồi khoảng 10 phút, và bắt đầu bằng việc thở và scan các cảm nhận trên cơ thể, sau đó bắt đầu vừa thở vừa đếm từ 1 đến 100.

Kết quả? Có khoảng vài lần, mình có thấy tức tức ở trán. Một lần khác, mình thấy một cảm giác thỉnh thoảng hồi bé ngủ dậy hay có, là lờ mờ thấy một phần nào đó của cơ thể mình teo nhỏ lại, hoặc phóng to ra, dù thực sự nó không phải như thế. Ấn tượng nhất là một buổi ngồi đếm đến 100, và chợt thấy cảnh một cảnh đồng lúa xanh, và cảm giác sự hiện diện của một chiếc bánh xe gỗ.

2.Vipassana

Mình đi thiền Vipassana vào cuối năm 2014, ở rìa của Wisconsin giáp với Minnesota, mùa đông co ro và tuyết phủ, qua giới thiệu của bạn.

Đây là một khoá thiền 10 ngày, mỗi ngày thiền tổng cộng 10 tiếng, và ngoài ăn uống ngủ nghỉ bình thường thì các học viên không được nói chuyện với những học viên khác, và không dùng điện thoại hay máy tính để liên lạc với thế giới bên ngoài trong suốt thời gian học. Mỗi buổi tối sẽ có một bài học mới, bài giảng là ghi lại của người sáng lập ra khoá học thiền này, thiền sư Goenka. Bác Goenka này không phải sư tu trong chùa, nghề chính của bác là kinh doanh. Khoá thiền có các trung tâm trên khắp thế giới, không liên quan đến chùa chiền, và không mất xu nào để đăng kí (dù nó được chạy trên donation, học xong thì tuỳ tâm). Thiền vipassana là một kiểu thiền quán, vì quan sát các cảm nhận trên và trong cơ thể. Trước khi đi vào vipassana, các học viên tập anapana, là quan sát một phần nhỏ hơn của cơ thể trước, trong vài ngày.

Kết quả: Đây là trải nghiệm sâu nhất trong khoảng 2 năm đồ về trước sự kiện. Đặc biệt, vào ngày thứ 4 và thứ 6 của khoá học, mình đều nằm mơ, và đến mức tỉnh dậy giữa đêm và thấy nước mắt tuôn trào. Có lẽ vì mùa hè năm ấy nhà mình có một người mất. Bản thân việc học cũng rất thú vị, mỗi ngày mình lại học cách trụ vững trong mình, bằng cách quan sát từng cơn đau và các ham muốn thay đổi tư thế từ việc ngồi hàng giờ. Từng chút một, mình đi đến các đột phá mới. Cuối khoá, mình vẫn nghĩ là mình đi học dở lắm, nhưng nhiều người ngồi gần mình thì có khen là sao mà ngồi tốt thế, tập trung vậy, etc.

(Thực ra hỏi vậy thì cũng hơi kỳ, vì nhẽ ra mọi người nên tập trung vào mình. Dĩ nhiên, chính mình cũng không hoàn toàn tập trung đến vậy: đong đưa giữa những giờ vật vã cố gắng tập trung và ngủ nghê ăn uống và suy nghĩ lan man là những tâm tư hướng đến một người)

Cái hay nhất của khoá học là mình nhận ra có cả một thế giới mình chưa khám phá, và nó nằm ngay trên cơ thể mình-chẳng cần đọc sách, chẳng cần ngồi học, giờ rảnh hay bí cũng có thể ngồi một mình, nhắm mắt lại, và quan sát cơ thể, và nhận ra những chi tiết nhỏ nhất. Như một sử gia nổi tiếng có nói về việc thiền–bản thân ông này đã đi những khoá Vipassana kéo dài 60 ngày:

This is the most amazing thing that I’ve ever observed, is really to observe these internal phenomena.

Điều tuyệt vời nhất tôi đã từng quan sát, là thực sự quan sát những gì xảy ra ở bên trong.

Ngoài ra, nó cũng cho mình nhìn thấy một bộ mặt khác của nước Mỹ: của những con người bị stress và tò mò và đau khổ với các sự kiện cuộc đời. Mình được gặp một ông cựu binh Mỹ lái máy bay Air Force ở Afghan–vị này có những thời gian dài gặp ác mộng, và suy sụp tinh thần, một người đàn ông trung niên có bằng PhD vật lý và đi làm quant ở Chicago–ông mệt mỏi uể oải bất định và đi theo giới thiệu của một người bạn, vài người gốc Ấn Độ lưu lạc từ quê nhà, một người trợ giảng thiền gốc Hoa sinh ra ở Myanmar đã nhiều năm đi chu du khắp thế giới làm những nghề dọn dẹp, rửa bát, nấu bếp, một cậu sinh viên Mỹ da trắng, cậu này đổi ngành liên tùng tục từ tâm lý học sang vật lý, học tiếng Trung, và tối ngủ nằm mơ thấy đức Dalai Lama bị thiêu cháy, một anh nhạc sĩ lang thang khắp nước Mỹ trên chiếc xe van–anh đi những khoá Vipassana này đều đặn 10 năm nay, từ lúc mới ngoài 20. Lọ mọ đường đến thiền viện này là một chuyến xe từ Minneapolis, đi ké một chị người Mỹ làm quảng cáo và kickboxing bán chuyên nghiệp.  Ở đây, có những người mình khó mà gặp nếu chỉ mài đít ở trong trường đại học, chưa nói gì đến một trường đại học trong bạt ngàn đồng ngô ở giữa bang Illinois. Và, theo một cách nào đó, khái niệm sangha lởn vởn trong đầu mình khi nghĩ đến điều này: rằng sự chia sẻ sâu sắc giữa người với người, đôi khi chỉ nằm trong việc ngồi với nhau, im lặng, trong cùng một không gian.

Trên radio bật nhạc Hozier, cũng là lần đầu tiên nghe Hozier hát. Mình bủn rủn. Cô bạn người Việt đi cùng đang ngủ đằng sau xe cũng phải dậy và ngớ ra, sao nhạc hay thế.

Về cơ bản, học thiền Vipassana là trải nghiệm sâu sắc đầu tiên về thiền của mình. Có lẽ nó cũng góp phần không nhỏ vào việc phát triển các sự nhạy cảm tinh tế và sự vững chãi của mình, trong cuộc sống hay trong các khám phá sau này. Tuy chưa theo tiếp một khoá vipassana nào sau này, nhiều lúc trong suốt những ngày tháng tiếp theo mình vẫn quay lại kỹ thuật này để trụ vững giữa đời thường.

3. Tiếp tục tìm hiểu

Sau khoá thiền, mình đú đởn: mua gối ngồi thiền (toạ cụ), và mỗi ngày cố gắng ngồi vipassana khoảng một tiếng (Sự thật: cháu không theo được cái lịch này, và bên cạnh đó vẫn vướng bận và vât lộn với rất nhiều chuyện cá nhân.)

Thời gian này mình bắt đầu đọc những thứ khác liên quan đến việc thiền: The Tibetan Book of Living and Dying của bác Rinpoche, một quyển khá phổ biến ở Mẽo, và Đạo Đức Kinh (và sau đó là Nam Hoa Kinh)–bản dịch của Thu Giang Nguyễn Duy Cần. Sau này gần như bác Cần có chủ đề gì là mình đọc quyển đó của bác. Ngoài ra còn ngó nghiêng sang Zen và các bộ công án, nhưng chưa thấy hữu dụng lắm. Chỉ là, lúc này mình đã có mù mờ va chạm với các khái niệm thách thức giới hạn của ngôn ngữ, và chính xác hơn là việc gọi tên các khái niệm để mô tả thế giới. Tuy phảng phất ở đâu đó mối dây liên hệ với cái hang Plato mình va vào từ thời nào, mình nghĩ lúc ấy mình vẫn chưa tích hợp được những nhìn nhận này vào cuộc sống, mà chỉ dừng ở mức làm người quan sát chúng.

Thời gian này, mình được “làm sạch” về quan niệm về thiền và kiến thức. Có một cái gì đó vững vàng hơn, nhưng mình cũng cảm thấy “cạn”–không còn hứng thú với việc đọc một số thể loại sách mà mình vẫn hay thích, hoặc là tò mò nhiều về những thứ truyện tâm linh hay thiền cao siêu nữa.

4. Hươngclass và Timeline Healing

Đột phá đầu tiên bắt đầu từ việc… thất tình. Chính lúc thất tình này cũng là lúc mình được biết về thiền tiền kiếp, qua cái truyện tình viết trên Facebook của Phan Ý Ly về chuyện chị và một anh người yêu, rằng nhiều sự kiện và dấu hiệu trong đời này của chị khớp khá nhiều với những tính cách của chị và anh người yêu trong cả kiếp trước. Truyện tiền kiếp đọc như thể một câu chuyện trời định, đọc xong tưởng 2 người sẽ sống với nhau đến cuối đời này. (Họ không còn với nhau nữa). Nhưng lúc đó, câu chuyện này cùng với chuyện cá nhân mình làm mình tò mò khá nhiều.

Hẹn gặp Hươngclass mùa hè năm 2015 để làm một buổi thiền cá nhân, mình được dẫn vào 2 tiền kiếp đầu tiên. Có thể đọc những bài ghi chép lại của những buổi thiền này ở trang này, đọc từ dưới lên, và có lẽ đọc phần giới thiệu trước. Chị Hương nói mình viết lại các vấn đề của bản thân, rồi sẽ làm một buổi timeline từ bài viết đó-cũng được post lên blog. Ngồi với chị từ 9h sáng đến 12h trưa, sau đó mình không hiểu sao đã rất đói, gần như ở mức kiệt quệ, và sau khi ăn một suất steak to tổ chảng thì mình đã ngủ li bì từ lúc về nhà đến 9h tối. Nhưng cũng cần chú thích là thời gian này mình bắt đầu thực sự kiệt quệ, không thiết làm gì, học gì, đọc gì, và lúc có sức lực thì chỉ muốn lao ra đường và phá hoại bản thân.

Có một vấn đề mình cần nói qua ở đây, cũng là câu hỏi của nhiều người với cái trò thiền này: rằng có khả năng mọi thứ là tưởng tượng ra không? Sau một thời gian dài tham gia vào những thứ này, mình nói luôn: chắc chắn là có. Nhưng vấn đề không đơn giản như thế: hãy thử đi sâu hơn, cái gì là sự thật, cái gì là giả dối? Liệu có phải cứ phải khoa học là đúng không? Khi mà nhan nhản những lý thuyết với cái mác khoa học (xã hội) xâm lấn tư tưởng các nhóm người thời đại này, liệu một chút nhầm lẫn từ tưởng tượng có thực sự là vấn đề? Người ta gặm nhấm Facebook những tay học tiến sĩ của đủ các ngành: quan hệ quốc tế, Hán-Nôm học, lịch sử-nhân học, nhưng những cơ sở về nhận thức, về phân biệt đúng sai, về khoa học luận, về các giới hạn của ngôn ngữ thì gần như chẳng ai rõ ràng. Tất cả nhận thức chung từ những sự public intellectual này là một thứ gì đó mong manh dễ vỡ, bởi vì nó pha trộn giữa cảm xúc nhất thời, sự thiếu hiểu biết, văn hoá đại trà, chính trị trà đá, và những bứt rứt trong cuộc sống hiện đại.

Chưa hết, khi ta gọi một cái gì đó là “tưởng tượng”, ta đang phân biệt cái đối tượng đó là một cái gì đó khác với sự thật. Nhưng cái gì là sự thật? Và nguồn gốc của tưởng tượng đó bắt đầu từ đâu? Khi mình nói với một ai đó: hãy nghĩ đến hình ảnh một cái cầu thang, có người sẽ nghĩ đến một cái thang gỗ, có người nghĩ đến thang đá, hoặc nhập nhằng giữa các loại hổ lốn hình ảnh và ý tưởng. Phải rồi, mọi thứ đều là tưởng tượng, nhưng chẳng phải sự chi tiết của mỗi hình ảnh đó chính là những điểm bất biến quan trọng và có ý nghĩa với mỗi người? Giống như với các cấu trúc xã hội, những kiến thức lừa lọc, những sự giả-khoa học, những quảng cáo, băng rôn khẩu hiệu, những hô hào chính trị của tất cả các loại nhóm, những tôn giáo độc đoán chỉ-mình-đúng, những tiểu thuyết dài hơi của những nhà văn giải này giải nọ, trí tưởng tượng của con người phản ánh một sự thật nào đó qua những thứ không-thật.

Cogito ergo sum, hiểu sâu hơn theo mình là: chớ vội chối bỏ những thứ mình cảm nhận ra là sai, mà hãy đào sâu và hiểu tại sao chúng có ở đó đã.

Mà, không phải cái gì cũng là ảo. Ấn tượng nhất trong thời gian này là chuyện khi mình cảm thấy mình nhìn thấy một thứ trong trạng thái thiền ấy, thì chị Hương cũng nhìn thấy cái thứ đó, và tả được nó ra. Sau này, mình cũng vô số lần làm được việc như vậy với những người khác. Trong khoảng thời gian này, mình bắt đầu có cảm giác về cuộc sống là một cái gì đó cần khám phá và nhiều điều kì diệu sẵn sàng chờ đón. Mình cảm thấy được gắn bó với mọi thứ.

À, mà cảnh đồng xanh và bánh xe gỗ được nhắc đến ở đầu bài viết chính là cảnh đầu tiên mình nhìn thấy khi được “dẫn” vào cái “tiền kiếp” mùa hè ấy.

Chị Hương lúc đó cũng nói mình có năng khiếu, có thể học trở thành healer được nếu thực sự muốn. Cuối cùng, mình nhận ra là mình không muốn. Không sao, chị Hương, mặc cho các loại khái niệm về sứ mệnh chị có thể nhắc đến với học viên, thì vẫn là một con người. Và con người phải làm và có những thứ đời thường, và mình thấy những điều đó rất bình thường. Rất nhiều xích mích và thất vọng với Hươngclass, thực ra bắt nguồn từ một sự kì vọng về cứu rỗi thần thánh nào đó của cô giáo. Trong khuôn khổ con người, có cha có mẹ, có một cái giờ sinh để phăng ra một cái lá số nào đó, cô giáo cũng ngây thơ vô số tội như các học sinh của cô, và có gì đáng buồn ở đó đâu nhỉ? Sự con người làm mình thấy đi học thiền là một thứ không ma mị, không đánh đồng, không phân biệt, và có gì đó gần gũi, dễ hiểu, dễ chịu là đằng khác. Dẫu sao, so với nhiều thứ phong trào tâm linh mình được tiếp xúc sau này, cộng đồng Hươngclass cho mình một khoảng thời gian học được nhiều thứ rộng và sâu về mặt kiến thức nhất–nhưng mình sẽ nói thêm về một số vấn đề ở phần sau.

Học hết khoá thì phải biết đường mà lên lớp, phỏng ạ?

(Còn Tiếp)


2 Comments

blueprint: Reading

Consider books as a way to expand consciousness, then we have non-discrimination reading: read things you hate, read things you don’t like, read things you have no feeling toward, read things out of boredom, read things in exact opposite to your inclinations and excitements, or just don’t read: watch films, talk to people, these are no different.

Umberto Eco: books should be an open field of ideas- but let’s take this idea further. Don’t just read the text, feel for the persons, recall the birthdays of the authors, see the characters, search for perks, acknowledge the nods to things outside of the book.

you may: read a book linearly, but never grasp at the meaning linearly

you may: construct flows, plot, journeys, hidden messages, recast things as symbols and metaphors and devices, but never let these deter you from the joy of connection and intertextuality

you may: read extremely fast, even leaving behind a handful of words, and remember nothing, but never not interact with the authors

A book is a gateway, open them, enter them, do not get lost, or get lost infinitely.

You yourself are a book writing itself, so do not fear the completed texts, do not let them overwhelm or strangle you.

There is no unreadable book, just unreadable times, spaces, realities.

When you read something, there are many voices in your head. Sometimes the highest voice can be hard to discern, for it is so faint, and you are so devoid of energy. At times like these you are free to read a book in any way you want.

There is no need to feel guilt in discontinuing a book. In fact, you do it every moment, for books are just pages to a larger reality that you are constantly reading and reflecting on.

There is no need to push yourself to read something, especially because of the lower voices. Embrace all the voices, but it usually happens that the higher voice gets lost, and you keep losing time.

It is possible to read a book without understanding the language. Just use all of your eight senses.

Some books are so energetic that you can feel your forehead, the tip of your brain bursting out with light to receive these messages.

Business self-help books take effort to read, because profiteering, or the whole deal with business, is a manifestation of karma. The free market is an infinite play of fixed causalities. This is karmic causality, cause and effect. Cause and effect applies mostly to the lower planes of thought.

Mathematical textbooks are just as excellent as poetry anthologies: one does not take the ideas at face value (as if there was, and should be), but one learns, from these ideas and inclinations and goes out to disassemble and reconstruct worlds and world views altogether. A poetry anthology is as interactive as a book of problem sets -if one allows the interaction to happen. (of course, the stuff of thought are different).