5

IFHTP

Dịch: Letter to My Younger Self- Ray Allen

Leave a comment

Article from here. Since Basketball is almost the only sports I watch, and Ray Allen has been kind of the role model to follow. Of all the letters to self in this Players’ Tribune series, I like this one the best.

Basketball has many interesting personalities and lessons. The translation was actually not difficult, just fun and quick to do. I realized the translation task is more for myself – as I get into a more intimate level with the writer.

___________________________________________________

Thư gửi cho bản thân hồi nhỏ –  Ray Allen

Gửi Ray của tuổi 13,

Khi cậu xuống xe buýt ngày mai, cậu sẽ ở một thế giới hoàn toàn mới. Điều này không phải là mới. Mỗi lần cha cậu đóng quân ở một căn cứ Air Force mới, cậu lại phải chào tạm biệt tất cả bạn bè của mình và bắt đầu một cuộc sống khác. Đây là chu kỳ sau mỗi 3 năm. Trường mới, văn hoá mới, những khuôn mặt mới.

Bắc California. Rồi Đức. Rồi Oklahoma. Sau đó là Anh Quốc. Rồi lại Nam California.

Và bây giờ, Dalzell, Nam Carolina.

Cậu quen với việc là đứa nhóc không ai biết đến. Phần lớn sự tồn tại của cậu đã từng là tìm cách để kết bạn mới, thể hiện cho mọi người rằng cậu là người tốt và cậu không có ý xấu. Cậu quen với việc là người ngoài cuộc.

Cậu đã trở nên khá giỏi ở mảng này.

Lần này thì hơi khác. Bây giờ là giữa năm học, khi tất cả mọi người đã biết hết nhau. Cậu đang ở một tuổi quan trọng, lúc mà đám trẻ cứ…

Đám trẻ cứ xấu tính với nhau.

Cậu đã lớn lên trong một gia đình quân nhân nề nếp cả đời mình. Cho đến giờ, bạn bè của cậu đều là từ các gia đình quân nhân. Cậu đi trong khu nhà mình ở với thẻ căn cước trên cổ, như xích chó, để đề phòng có vài quân nhân không biết cậu. Cậu bỏ những năm học trung học đầu đời ở nước Anh. Vì thế nên có thể cậu còn không nhận ra, nhưng với nhiều người, cậu ăn nói rất lễ độ.

Khi cậu leo lên cái xe buýt đến trường ở Nam Carolina ngày mai và mở miệng, đám trẻ con sẽ nhìn cậu như người ngoài hành tinh.

“Mày ăn nói như một thằng da trắng,” họ sẽ nói.

Screen Shot 2017-03-09 at 2.15.32 AM

Cậu nhìn quanh và nhìn thấy các nhóm trẻ đã có đôi sẵn, và cậu không có chỗ ngồi.

Cậu tự nhủ, mình không hiểu. Giờ mình phải là ai?

 Tôi sẽ 100% thật lòng với cậu. Tôi ước gì mình có thể nói với cậu rằng mọi thứ sẽ đơn giản hơn, và rồi cậu sẽ quen với mọi người, và mọi thứ sẽ ổn. Nhưng cậu sẽ không chơi được với đám da trắng, hay đám trẻ da đen, hay hội mọt sách… và thậm chí cả đám chơi thể thao.

Cậu sẽ là kẻ thù của rất nhiều người, đơn giản chỉ vì cậu không đến từ quanh đây.

Đây sẽ là điều khó khăn và cũng là điều tuyệt vời nhất sẽ xảy ra với cậu.

Cái tôi muốn cậu làm là: Đến sân bóng rổ. Ở lại sân bóng rổ. Cậu có thể xây dựng toàn bộ sự tồn tại của mình ở đó.

Thế giới rộng lớn hơn Dalzell, Nam Carolina rất nhiều. Nếu cậu theo được kế hoạch này cậu sẽ thấy. Hãy nhớ lại nhưng buổi sáng Thứ Bẩy Chủ Nhật cậu nằm trên giường và nghe tiếng ba nổ máy xe van ở ngoài cửa.

Cậu biết âm thanh đó. Nó không hay ho gì.

Tất cả những thứ cậu muốn làm là đi ngủ tiếp, nhưng hãy cầm đôi giầy của mình và chạy xuống cầu thang, vì ba cậu sẽ bỏ rơi cậu. Cậu có chính xác hai phút trước khi xe bắt đầu nổ máy và ba cậu sẽ đi ra đường lớn. Ba cậu có nghĩa vụ quân sự, và nếu cậu không đến sân bóng rổ trong căn cứ Air Force vào đúng 9 giờ sáng để ghi tên điểm danh, cậu sẽ phải đợi cả ngày để được vào trong.

Cậu sẽ học được rất nhiều thứ từ sân bóng rổ này. Là một đứa nhóc 13 tuổi chơi với người lớn, cậu sẽ học cách đánh phản công nhanh [1] như một sự cần thiết tối thiểu. Cậu sẽ học cánh chơi tốc độ cao mà tất cả các anh phi công sẽ bắt đầu gọi cậu là Showtime [2] mỗi khi cậu đến.

Giữa các trận bóng rổ, khi cậu đang ngồi ở rìa sân, tôi muốn cậu lắng nghe thật kĩ tất cả những câu chuyện được kể bởi những quân nhân ở đây.

Cậu sẽ nghe thấy thật nhiều, “Ông ạ, nhẽ ra tôi đã có thể…” trên những sân bóng này.

Ông ạ, tôi ước gì mình có thể đi ngược thời gian.

 Nhẽ ra tôi có thể vào Phân Nhóm I. [3]

 Rượu bia đã huỷ hoại đời tôi

 Ông ạ, nhẽ ra tôi đã có thể..

 Ông ạ, nhẽ ra tôi đã phải…

 Anh ước gì mình có thể quay lại, nhóc à…

 Đừng bao giờ để mình rơi vào vị trí mong ước được nhảy lên một cỗ máy thời gian, Ray à. Cậu cần tập trung, vì mọi thứ sẽ chỉ trở nên phức tạp hơn khi cậu thành công hơn trên sân bóng.

Screen Shot 2017-03-09 at 2.15.47 AM

Khi cậu bắt đầu được các trường đại học quan tâm tới, một vài đồng đội của cậu sẽ bắt đầu nói những thứ như là, “Đại học Connecticut? Mày sẽ ngồi dự bị cho đội đó cả bốn năm.”

Chỉ vì cậu không uống rượu, họ sẽ nói, “Mày sẽ nghiện rượu khi nào lên đại học. Mày sẽ không đủ sẵn sang. Tất cả những gì họ làm ở đó là uống.”

Rất nhiều người không muốn cậu thành công. Đừng đánh nhau với chúng nó. Tin tôi đi, đánh nhau sẽ chẳng đạt được cái gì cả.

Thay vì vậy, hay nhớ thật kĩ ai nói những điều đó.

Nhớ cách họ nói chúng.

Nhớ mặt họ.

Giữ những giọng nói đó trong đầu mình và dùng nó làm nhiên liệu mỗi sang cậu thức dậy.

Và những giọng nói tâng bốc cậu? Tránh xa chúng ra. Khi cậu bắt đầu được cả nước chú ý đến ở trường phổ thong, cậu sẽ được nghe những thứ đại loại như là, “Dáng nhảy ném của Ray là của Trời cho.”

Nghe tôi: Chúa không quan tâm cậu có nhảy ném vào trái tiếp theo hay không.

Chúa sẽ cho cậu rất nhiều thứ trong cuộc đời, nhưng ông ấy sẽ không cho cậu cú nhảy ném của cậu. Chỉ có luyện tập hết sức mới làm được việc đó.

Đừng ngây thơ nghĩ rằng cậu đã sẵn sàng cho thi đấu ở cấp đại học.

Ở trường phổ thông, cậu có thể đã nghĩ là mình hiểu cậu cần cái gì để trở thành một cầu thủ bóng rổ vĩ đại, những thực sự cậu không hiểu. Khi vào đại học Connecticut, huấn luyện viên sẽ cho cậu thấy luyện tập hết sức thực sự phải như thế nào.

Tên người huấn luyện viên đó là Jim Calhoun. Đừng để rơi vào sổ đen của ông ta.

Screen Shot 2017-03-09 at 2.16.02 AM.png

Khi cậu đi vào phòng thể chất cho buổi tập đầu tiên, hãy chuẩn bị tinh thần cho một chuyến đi đến địa ngục. Cậu sẽ cực kì phẩn khởi mặc đồng phục thi đầu của đội Huskies của trường và bắt đầu tập ném. Nhưng rồi Calhoun sẽ vặn ngược kịch bản.

“Sinh viên năm nhất!” Ông ấy sẽ nói. “Các cậu nghĩ mình xứng đáng mặc đồng phục này ư? Các cậu chưa xứng đáng với đặc quyền này. Không phải bây giờ.”

Thế rồi các trợ lí huấn luyện viên sẽ bắt đầu phát những bộ quần áo xám xịt cho tất cả các sinh viên năm nhất.

“Tôi muốn thấy mồ hôi đổ,” huấn luyện viên sẽ nói.

Cho đến lúc này, cậu sẽ nghĩ là bóng rổ chỉ là ra sân và nhảy ném và thể hiện kỹ thuật của mình.

Khi cậu trải qua buổi tập đầu tiên của huấn luyện viên Calhoun, cậu sẽ nhận ra, Ồ, môn thể thao này thật khốn kiếp. [4]

 Cậu sẽ trải qua buổi tập khủng khiếp nhất cuộc đời mình. Cậu sẽ thở hổn hển tìm không khí, cả người cúi gập. Nhưng vấn đề ở đây là phòng tập ở khu Storrs được lắp điều hoà nhiệt độ. Cơ thể cậu đã quen với những phòng tập nóng như lò thiêu ở Nam Carolina, ở đó thì không có điều hoà nhiệt độ.

Cuối buổi tập, Calhoun sẽ bắt mọi người xếp hàng và đi qua cả hàng, nhìn mặt từng người.

Khi ông ta đi đến chỗ cậu, ông sẽ nhìn xuống áo cậu, và sẽ chỉ có một giọt mồ hôi chảy xuống từ cổ họng cậu.

Ông sẽ nhìn cậu. Rồi ông nhìn xuống giọt mồ hôi. Rồi ông lại nhìn cậu.

“Chỉ thế thôi sao? Có lẽ chúng tôi chưa bắt cậu tập đủ, Allen à.”

Buổi tập sau đó sẽ còn khủng khiếp hơn.

Người đàn ông này sẽ dập cậu gần nát bét, nhưng ông ta sẽ rèn cậu thành một vận động viên và một con người tốt đẹp hơn nhiều. Đây sẽ là nhập môn với cậu về việc người ta thực sự cần gì để trở nên vĩ đại.

Một vài ngày sau, cậu sẽ có một trong những giây phút đáng nhớ nhất đời mình. Cậu sẽ ngủ dậy lúc 5h30 sáng và đến phòng tập thể hình để hoàn thành bài tập hang ngày, rồi cậu sẽ đi về phòng ngủ và tắm trước khi vào lớp.

Cậu sẽ mặc áo sơ mi và đeo cà-vạt, và xách ba lô đi xuyên qua khuôn viên trường để vào lớp học đầu tiên của ngày.

Vẫn còn sớm, nên xung quanh khá là yên tĩnh. Những chiếc lá vàng vỡ vụn ra dưới chân cậu. Người cậu đau nhức, nhưng quần áo cậu chỉn chu. Cậu vừa hoàn thành buổi tập. Cậu đã sẵn sàng. Cậu có mục đích trong đời.

Tôi không biết có gì thực sự đặc biệt ở cái khoảnh khắc này, nhưng khi cậu đang đi, cậu sẽ nghĩ, Wow. Mình đã là một sinh viên đại học. Dù gì xảy ra ở phía cuối con đường, mình sẽ làm gia đình tự hào.

Khi cậu vào lớp học nói trước đám đông và ngồi xuống, sẽ có một cô gái quay xuống và hỏi, “Này, sao ấy ăn mặc điệu đà vậy?”

Cậu sẽ nói, “Vì tớ có thể.”

Lúc đó, cậu sẽ cảm thấy như mình vừa chinh phục thế giới.

Tôi có thể kết thúc bức thư này ở đây, và cậu có thể sẽ vẫn tự hào về những gì cậu sẽ đạt được trong cuộc sống. Nhưng cậu vẫn còn 18 năm trong giải NBA phía trước.

Screen Shot 2017-03-09 at 2.16.22 AM.png

Làm thế nào để tôi tóm tắt gần hai thập kỉ trong NBA? Cậu thật sự cần biết cái gì? Có cái gì thực sự quan trọng?

Cậu sẽ được thi đấu với những thần tượng của mình: Michael Jordan và Clyde Drexler.

Cậu sẽ được thi đấu cạnh những cầu thủ xuất sắc nhất của lịch sử bóng rổ [5]: Kevin Garnett, Paul Pierce, Lebron James, Dwyane Wade.

Đôi khi cậu sẽ sơ hãi.

Đôi khi cậu sẽ nghĩ cậu không xứng tầm.

Nhưng cậu sẽ đến phòng tập hàng ngày, bền bỉ chuẩn bị.

Cậu sẽ ném hơn 26000 phát ném trong cả sự nghiệp của mình. Gần như 6 trong 10 trái ấy là trượt. Tôi đã nói với cậu rồi, môn thể thao này là một trò chơi khốn kiếp.

Nhưng chớ lo. Một người đàn ông thành đạt được sinh ra từ 1000 thất bại. Hoặc trong trường hợp của cậu, 14000 phát ném trượt.

Cậu sẽ vô địch giải cùng đội ở Boston.

Cậu sẽ vô địch một lần nữa với Miami.

Những tính cách trong hai đội này sẽ khác nhau, nhưng cả hai sẽ có cùng một điểm chung: thói quen.

Những thói quen nhàm chán cũ rích.

Tôi biết cậu muốn tôi nói cho cậu một bí mật lớn nào đó để thành công trong NBA.

Bí mật là chẳng có bí mật nào cả.

Chỉ có những thói quen nhàm chán cũ rích.

Screen Shot 2017-03-09 at 2.16.36 AM.png

Trong mỗi buổi họp đội trong từng phòng thay đồ cậu được tham gia, tất cả mọi người sẽ nói tất cả những điều đúng đắn. Tất cả mọi người đều nói họ sẵn sàng đánh đổi bất cứ thứ gì cần thiết để vô địch. Nhưng môn thể thao này không phải là phim. Nó không phải là vấn đề làm cậu thủ xuất sắc ở hiệp cuối. Nó không phải là về chuyện nói gì đúng. Nó là việc luyện tập hằng ngày, khi không ai quan tâm đến mình.

Kevin Garnet, Paul Pierce, Lebron James, Dwyane Wade. Những người đàn ông sẽ cùng cậu giành vô địch sẽ là những người rất khác nhau. Cái làm họ trở thành những quán quân là những thói quen nhàm chán mà không ai nhìn thấy. Họ cạnh tranh xem ai là người đầu tiên tới phòng tập và người cuối cùng ra về.

Nhưng người đồng nghiệp của cậu mà nghĩ đây là một sự sáo rỗng, hoặc nó không đúng với họ vì họ có tài năng của Chúa ban cho, sẽ thi đấu cả sự nghiệp mà không bao giờ vô địch.

Nhưng tôi muốn cậu hiểu một điều sâu sắc hơn. Những lần vô địch không phải là cái quan trọng.

Đúng, cậu sẽ có cảm giác được công nhận và được minh oan khi nhấc cúp vô địch lên trên đỉnh đầu, và nhớ về tất cả những người đã từng nói cậu sẽ chẳng làm nên trò trống gì.

Bốn năm ngồi ghế dự bị.

 Nghiện rượu.

 Thằng da trắng.

 Nhưng nếu tôi thật thà với cậu, cái cậu thực sự nhận ra sau khi đạt được danh hiệu vô địch đầu tiên là sự hồi hộp nói trên chỉ là phù du. Cảm giác được minh oan cũng phù du. Nếu cậu chỉ chạy theo cảm giác đó, cậu sẽ kết thúc là một người siêu trầm cảm.

Thi đấu giành giải vô địch gần như chỉ là phụ so với cảm giác được thức dậy buổi sang và bắt đầu làm việc. Giải vô địch giống như khoảnh khắc cậu ngồi ở Đại Học Connecticut và mặc áo sơ-mi và đeo cà-vạt. Đó chỉ là những cái đỉnh.

Con đường mòn đến những khoảnh khắc ấy, giống như chuyến đi bộ xuyên khuôn viên trường vào buổi sang mùa thu im ắng ở Connecticut ấy, đó mới là nơi cậu tìm thấy niềm vui.

Tôi thực sự nghĩ thế này từ tận đáy lòng: Cuộc sống là về những chuyến đi, không phải là cái đích đến. Và chuyến đi này sẽ thay đổi con người cậu.

Để tôi kể cho cậu một câu chuyện cuối cùng mà có thể giúp cậu hiểu ý tôi.

Sáng sớm ngày 21 tháng Sáu năm 2013. Cậu 38 tuổi, và vừa mới vài tiếng trước đội Miami Heat của cậu vừa thắng Trận số 7 của Chung Kết giải NBA.

Cậu vừa vô địch NBA lần thứ hai trong đời.

Screen Shot 2017-03-09 at 2.16.47 AM.png

Cậu nằm xuống giường vào khoảng năm giờ sáng, nhưng cậu không thể ngủ. Cuối cùng, vào lúc bảy giờ, cậu từ bỏ ý định ngủ và lọ mọ xuống tầng dưới. Tất cả bạn bè và gia đình cậu vừa đến nhà cậu để ăn mừng—tất cả đang ngủ la liệt trên các ghế sofa. Cậu rón rén đi quanh họ để vào phòng bếp và làm bữa sáng. Mặt trời đang lên, ngôi nhà im ắng. Cậu vừa đạt được cái cậu muốn. Nhưng cậu vẫn cảm thấy bồn chồn.

Và vì sao cậu cảm thấy như vậy? Chẳng phải đây là cái cậu đã chuẩn bị đầy quyết tâm và chăm chỉ?

Vào khoảng 7:30, cậu leo lên ô-tô và bắt đầu lái ra đường.

Cậu tấp xe vào trước một văn phòng màu trắng. Họ vừa mở cửa.

Khi cậu vào cửa, nhân viên lễ tân nhìn cậu và hỏi, “Ray, Anh… làm gì ở đây thế này?”

“Tôi không ngủ được.”

“Nhưng… anh vừa vô địch.”

“Ừ, nhưng tôi chỉ muốn ra khỏi nhà.”

“Nhưng mà… mới có tám giờ sáng. Và anh vừa vô địch.

“Ờm, dù sao tôi vẫn cần phải làm gì với cái răng này. Anh ấy đến chưa?”

Nha sĩ của cậu đi ra khỏi phòng làm việc của mình.

“Ray? Anh đang… cái gì thế này?”

“Không ngủ được.”

Thành công trông sẽ như thế này. Cậu là cái thể loại cầu thủ đến thăm nha sĩ của mình vào buổi sáng ngay sau hôm vô địch NBA.

Tôi hiểu, Ray à.

Tôi hiểu mà.

Nhưng để đạt được những ước mơ của mình, cậu sẽ trở thành một kiểu người khác. Cậu sẽ trở nên ám ảnh về thói quen của mình. Điều này sẽ là một sự trả giả đắt với một số bạn bè và người thân của cậu.

Phần lớn các đêm, cậu sẽ không ra ngoài. Bạn bè sẽ hỏi cậu tại sao. Cậu cũng sẽ không bao giờ uống đồ có cồn. Mọi người sẽ nhìn cậu với ảnh mắt kì lạ. Khi cậu vào thi đấu trong giải NBA, không phải lúc nào cậu cũng chơi bài với các đồng đội của mình. Vài người sẽ giả định cậu đang không là một người đồng đội tốt. Thậm chí cậu còn phải trì hoàn việc gia đình để hoàn thành công việc của mình.

Phần lớn thời gian, cậu sẽ cô đơn.

Sự cô đơn sẽ không làm cậu được yêu thích. Có những người sẽ không bao giờ chịu hiểu. Liệu có đáng không?

Chỉ có cậu mới trả lời được.

Bây giờ mình phải là ai?

 Ngày mai khi cậu leo lên xe buýt đến trường ở Nam Carolina, cậu sẽ phải chọn.

Mỗi ngày cho đến hết đời, cậu sẽ phải chọn.

Cậu có muốn được thuộc về nhóm nào, hay cậu muốn bắt đầu cuộc theo đuổi đầy cô đơn của sự vĩ đại?

Tôi viết cho cậu hôm nay với tư cách một người đàn ông 41 tuổi sắp nghỉ thi đấu bóng rổ. Tôi viết cho cậu với tư cách một người đàn ông hoàn toàn bình an với bản thân.

Thứ địa ngục cậu trải qua khi xuống khỏi xe buýt sẽ chỉ là tạm thời. Bóng rổ sẽ đem cậu đi xa khỏi cái sân trường ấy. Cậu sẽ trở thành nhiều hơn là một cầu thủ bóng rổ. Cậu sẽ được đóng phim. Cậu sẽ đi du lịch thế giới. Cậu sẽ thành một người chồng, và một người cha của năm đứa trẻ tuyệt vời.

Bây giờ, câu hỏi quan trọng nhất cuộc đời cậu không phải, “Mình nên trở thành cái gì?”, hay, “Mình cần làm gì để vô địch một lần nữa?”

Câu hỏi đó là, “Bố ơi, bố đoán xem hôm nay chuyện gì xảy ra trong lớp toán?”

Đó là phần thưởng chờ đợi cậu ở cuối con đường.

Đến sân bóng rổ. Ở lại sân bóng rổ.

Tập luyện hăng say đi, cậu trẻ.

Phần lớn mọi người sẽ không bao giờ được thực sự biết đến cậu. Nhưng họ sẽ biết đến công việc của cậu.

Screen Shot 2017-03-09 at 2.17.05 AM.png

[1] “play transition”

[2] Không biết dịch thế nào cho nó hay, mình quyết định để nguyên văn. Showtime = Đến Giờ Diễn

[3] Division I Sports https://en.wikipedia.org/wiki/NCAA_Division_I Cấp độ cao nhất có thể của thể thao đại học Mỹ, và thường một phần không nhỏ các cầu thủ trong phân nhóm này trở thành vận động viên chuyên nghiệp.

[4] “Oh, this game is a sonofabitch”

[5] “Hall of Famers”

Advertisements

Author: oligothoughts

poetic hermit

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s